Pansofia Jana Amosa Komeńskiego w kontekście encyklopedyzmu XVI–XVII wieku

DSpace/Manakin Repository

Show full item record

Title Pansofia Jana Amosa Komeńskiego w kontekście encyklopedyzmu XVI–XVII wieku
Tytuł równoległy: John Amos Comenius' pansophism in the context of the history of knowledge in the 16-17th centuries
Autor: Fijałkowski, Adam
URI: http://hdl.handle.net/11331/3649
Date: 2020
Źródło: Siedleckie Zeszyty Komeniologiczne. Seria Pedagogika. 2020, nr 7, s. 65-73
Abstract: Pansophia, czyli „najwyższa wiedza” lub encyklopedia całej wiedzy, w tym wiedzy z zakresu nauk przyrodniczych, zajmowała Komeńskiego od początku lat trzydziestych XVII wieku aż do śmierci w 1670 roku. Na pomysł i kształt pansophii złożyły się pomysły Piotra Ramusa na podręczniki, w tym zwłaszcza jego dychotomiczne schematy poprzedzające poszczególne części Consultatio catholica…, idea zebrania całej dostępnej wiedzy w encyklopedii, którą zapożyczyć mógł także bezpośrednio od Jana Henryka Alsteda, pisma Jana Walentego Andreae i jego apologetów (różokrzyżowców), którzy pragnęli „powszechnego odrodzenia” i naprawy ludzkości przez „najwyższą wiedzę”, czyli właśnie pansophię, i powrót do stanu sprzed grzechu pierworodnego; idee pansophii jako „encyklopedii” zawierającej całość wiedzy odżyły i najwyraźniej inspirowały od lat trzydziestych XVII wieku przyjaciół Komeńskiego w Anglii – zwłaszcza Samuela Hartliba i ludzi z jego kręgu; pisma autorów „ruchu dydaktycznego”, którzy usprawnić chcieli nauczanie, poszerzyć adres społeczny szkoły, w tym szkoły humanistycznej, między innymi przez nauczanie elementów wiedzy matematyczno-przyrodniczej. Jego pomysł na pansophię zalicza się do „utopijnego encyklopedyzmu”
Description: Pansophia, that is “the highest knowledge” or encyclopedia of all knowledge, including knowledge of natural sciences, occupied Comenius from the beginning of the 1630s until his death in 1670. The idea and shape of pansophia consisted of the ideas of Pierre de la Ramée (Ramus) for textbooks, especially his dichotomous diagrams preceding individual parts of the Consultatio catholica...; the idea of collecting all available knowledge in an encyclopedia, which he could also borrow directly from Johann Heinrich Alsted; the writings of Johann Valentin Andreae’s apologists (Rosicrucians) who wanted the “universal rebirth” and the repair of mankind through “the highest knowledge”, or precisely pansophia, and a return to the state before original sin; the ideas of pansophia as an “encyclopedia” containing all knowledge revived and apparently inspired Comenius's friends in England from the 1730s – especially Samuel Hartlib and his circle; writings of the authors of the “didactic movement” in Protestant Germany who wanted to improve teaching, expand the social address of the school, including the humanities school, by teaching elements of mathematical and natural science among others. His idea of pansophia belongs to “utopian encyclopedism”.

Files in this item

The following license files are associated with this item:

This item appears in the following Collection(s)

Uznanie autorstwa-Użycie niekomercyjne-Na tych samych warunkach 3.0 Polska Except where otherwise noted, this item's license is described as Uznanie autorstwa-Użycie niekomercyjne-Na tych samych warunkach 3.0 Polska

Search DSpace


Advanced Search

Browse

My Account

Statistics