Przejawy podlaskiej samoidentyfikacji i jej źródła. Zarys problematyki

DSpace/Manakin Repository

Show full item record

Title Przejawy podlaskiej samoidentyfikacji i jej źródła. Zarys problematyki
Tytuł równoległy: Signs of Podlasie self-identification and its sources. Outline of the problem
Autor: Magier, Dariusz
URI: http://hdl.handle.net/11331/3207
Date: 2021
Źródło: Rocznik Bialskopodlaski.T. 27/28 (2019/2020), s. 109-123
Abstract:
 
Streszczenie: Artykuł jest próbą wskazania źródeł podlaskiej samoidentyfikacji ludności zamieszkującej tereny, które najbardziej ogólnie można określić regionami siedleckim i bialskopodlaskim. Z pewnością mają one początek administracyjny, choć pierwotna jednostka terytorialna (staropolskie województwo podlaskie), która dała początek Podlasiu, nie ma jednoznacznego geograficznie charakteru. O wiele ważniejsze dla kształtowania się podlaskiej tożsamości miejscowej ludności i integracji świadomości terytorialnej na omawianym terenie było utworzenie departamentu siedleckiego za czasów Księstwa Warszawskiego i późniejszych, XIX-wiecznych jednostek administracyjnych, takich jak województwo podlaskie, gubernia podlaska i gubernia siedlecka. Podział administracyjny państwa wiążący podlaskie powiaty z jedną metropolią (Siedlce) oraz parafie z diecezją (Janów Podlaski) utrzymujący się przez większość XIX w. położył trwały fundament pod podlaską tożsamość tutejszej ludności. W okresie powstań narodowych 1830 i 1863 r. ten administracyjny związek zastępowała jedność duchowa w ramach diecezji podlaskiej, oparta na krwi przelewanej za Ojczyznę z jednej strony i za wiarę (ks. Stanisław Brzóska, Unici – męczennicy podlascy). Wówczas to, obok centrów administracyjnych, wyrastają centra duchowe Podlasia: sanktuaria maryjne w Kodniu, Kolembrodach, Leśnej Podlaskiej. Dalsze umocnienie tożsamości nastąpiło w XX wieku w efekcie działalności urzędów odbudowanej po 1918 r. polskiej państwowości i regionalnych jednostek administracyjnych utworzonych po II wojnie światowej, a zwłaszcza województw bialskopodlaskiego i siedleckiego.
 
Abstract: The article is an attempt to indicate the sources of self-identification of the inhabitants of Podlasie living in the areas that most generally can be described in the Siedlce and Biała Podlaska regions. They certainly have an administrative beginning, although the original territorial unit (Old Polish Podlasie Voivodship), which gave rise to Podlasie, is not geographically explicit. Much more important for the formation of the Podlasie identity of the local population and the integration of territorial awareness in the area discussed was the creation of the Siedlce department during the times of the Duchy of Warsaw and later nineteenth-century administrative units, such as the Podlasie Voivodship, Podlasie Voivodship and Siedlce Governorate. The administrative division of the state connecting Podlasie poviats with one metropolis (Siedlce) and parishes with the diocese (Janów Podlaski), which remained for most of the 19th century, laid a solid foundation for the Podlasie identity of the local population. During the national uprisings of 1830 and 1863, this administrative union was replaced by spiritual unity within the Podlasie diocese, based on blood shed for the Fatherland on one side and for faith (priest Stanisław Brzóska, martyrs of Podlasie). Then, next to the administrative centers, spiritual centers of Podlasie sprout up: Marian shrines in Kodeń, Kolembrody, and Leśna Podlaska. Further strengthening of identity took place in the twentieth century as a result of the activity of offices rebuilt after 1918 of Polish statehood and regional administrative units created after World War II, especially of the Bialskopodlaskie and Siedlce voivodships
 

Files in this item

This item appears in the following Collection(s)

Search DSpace


Advanced Search

Browse

My Account

Statistics