Koncepcja odbudowy sił zbrojnych w kraju w okresie formowania Armii Polskiej w ZSRR i po jej ewakuacji do Iranu

DSpace/Manakin Repository

Show full item record

Title Koncepcja odbudowy sił zbrojnych w kraju w okresie formowania Armii Polskiej w ZSRR i po jej ewakuacji do Iranu
Tytuł równoległy: Concept of reconstruction of military power in country in period of formation of Polish Army in USSR and for its evacuation for Iran
Autor: Smoliński, Józef
URI: http://hdl.handle.net/11331/2689
Date: 2016
Źródło: Doctrina. Studia Społeczno-Polityczne. 2016, nr 13, s. 189-207
Abstract: W koncepcjach odbudowy niepodległego państwa polskiego władze na uchodźstwie dostrzegały konieczność sformowania sił zbrojnych i walki u boku sojuszników zachodnich. Aktywny udział w działaniach wojennych miał zapewnić Polsce odzyskanie niepodległości w sprawiedliwych granicach. Na przełomie 1941 i 1942 r. uważano, że Niemcy wkrótce przegrają wojnę, a Polska – w ramach bloku państw międzymorza położonych między Niemcami a ZSRR – powinna zachować kresy wschodnie, na zachodzie granica powinna przebiegać na linii Nysy Łużyckiej, Odry z przedmościem w rejonie Szczecina wraz Rugią, a na północy wzdłuż wybrzeża bałtyckiego z Gdańskiem i Królewcem. W koncepcji Komisji Studiów Sztabu NW opracowanej w lutym 1942 r. przewidywano, że w odbudowie naszych sił zbrojnych w kraju należy uwzględnić dwie hipotezy: 1. Front niemiecko-radziecki, na skutek załamania się ZSRR albo wyczerpania sił obu stron ustabilizuje się na wschód od ziem polskich, na których wybuchnie powstanie antyniemieckie. 2. Niemcy doznają gwałtownej klęski, a Armia Czerwona – aczkolwiek wyczerpana – znajduje się na ziemiach polskich Wybuch powstania zbrojnego wg hipotezy pierwszej byłby sygnałem do odbudowy naszej państwowości i podjęcia działań nad odtwarzaniem sił zbrojnych w okresie powstania, następnie do rozejmu, zawarcia pokoju i po przyjęciu traktatu pokojowego. Uczestniczyły by w nich władze na uchodźstwie, Polskie Siły Zbrojne na Zachodzie i Armia Krajowa. Odtworzone siły zbrojne odpowiednio uzbrojone i wyszkolone, ześrodkowane w zgrupowaniach: pomorskim, wielkopolskim i śląskim, mogłyby uczestniczyć w interwencji na kierunku zachodnim uderzając z przedmościa przy ujściu Odry na Berlin od północy albo od południowego wschodu. Mniej liczna część sił, będąca w zgrupowanych: litewsko-białoruskim, poleskim i małopolskim, działałaby jako osłona granicy wschodniej. Zakładano, że kraj może dać 3,5 mln. ludzi pod broń, co pozwoliłoby na wystawienie 75 wielkich jednostek wojskowych oraz lotnictwa i marynarki wojennej. W przypadku zaistnienia sytuacji wg hipotezy drugiej odtwarzanie naszych sił zbrojnych będzie mogło nastąpić po zwycięstwie ZSRR nad Niemcami. Potrzeby interwencyjno-okupacyjne na zachodzie będą prawdopodobne, gdyż Armia Czerwona będzie zajmowała wschodnie Niemcy i porty bałtyckie, stąd trzeba się liczyć z okupowaniem całej Polski. W takim przypadku należy brać pod uwagę, że rozstrzygnięcia mogą nastąpić jedynie na drodze dyplomatycznej, w której z pomocą przyjść mogą anglosasi, ale nie będzie ona wykraczać poza obszar etnograficzny. Zadania okupacyjne na ziemiach poniemieckich, ewentualnie przyznanych Polsce, przejęłyby polskie siły zbrojne od Armii Czerwonej. Zgoda na taką sytuację oznaczałaby dobrą wolę ZSRR i byłaby polskim sukcesem, choć wynikającym z chęci zachowania przez Kreml państwa buforowego pomiędzy Niemcami a ZSRR. Należy założyć, że kresy wschodnie byłyby poza Polską, a jakość osłony na wschodzie będzie również uzależniona od dyplomacji. Przy korzystnych ustaleniach, siły te będą ograniczone do zadań obserwacyjnych. Państwo polskie będzie w stanie wystawić 2,5 mln. ludzi pod broń, co pozwoli na wystawienie 55 wielkich jednostek wojskowych oraz lotnictwa i marynarki wojennej. Stan taki nie pozwoli przeciwstawić się aspiracjom ZSRR, ale jeżeli naruszą one interesy Wielkiej Brytanii to może dojść do konfliktu dającego nam okazję do odzyskania niepodległości w nowych granicach
Description: Between 1941 and 1942 Polish military authorities believed that Germans would lose the war and Poland, inside the bloc of Intermarium states between Germany and USSR, would keep the Eastern Borderlands, the western border would go along Nysa Łużycka, Oder together with its bridgehead in the area of Szczecin and Rugia, and the northern border would go along Baltic coast with Gdańsk and Królewiec. Two hypotheses were expected regarding recostruction of our armed forces in the country: The first one: The outbreak of armed uprising would be a sign to rebuild Polish statehood and to take action to rebuild the armed forces in successive stages: during the uprising, than until truce would occur, until peace would be made and after peace treaty would be signed. The rebuilt armed forces centred in the following groups: Pomeranian, Great Poland's and Silesian could partecipate in an intervantion in the West attacking Berlin from the bridgehead at the Oder estuary form the north or from the southeast. Less numerous part of the forces from Lithuania-Belarusian, Poleski and Małopolski groups would act as a shield of the Eastern border. The second one: Rebuilding of our armed forces could follow the victory of USSR over Germany. The Red Army would occupy the Eastern Germany and Baltic ports, therefore occupation of the whole Polish territory would have to be considered. Settlements regarding the borders could take place only on diplomatic way, on which the Anglo-Saxons could come to the aid, but it wouldn't go beyond the ethnographic area. If USSR agreed to give postgerman territories to Poland, it would mean their good will and would be a Polish success, even if resulting from Kremlin's will to keep a buffer state between Germany and USSR. It would be necessary to consider that Eastern borderlands would be outside Poland. This wouldn't give us possibility to stand up against aspirations of USSR but if it prejudiced to the interests of Great Britain, it could cause a conflict which would give us a chance to regain independence within the new borders

Files in this item

This item appears in the following Collection(s)

Search DSpace


Advanced Search

Browse

My Account

Statistics